Światło, trawa i pierwsze kroki – grudniowe warsztaty Cyfrowego Klubu Seniora (2023)

Pod koniec grudnia 2023 roku, dokładnie 28 grudnia, odbyły się warsztaty filmowe realizowane w ramach Cyfrowego Klubu Seniora w gminie Ziębice. Spotkanie miało wyjątkowy charakter – pracowaliśmy w terenie, z naturą, ze zwierzętami i ze światłem. Uczestnikami byli seniorzy, w większości rolnicy, ludzie całe życie związani z ziemią, rytmem dnia i obserwacją przyrody.

Jednym z bohaterów warsztatów był pan Bogumił – doświadczony gospodarz, który doskonale zna trawę, jej wartość, porę wzrostu i znaczenie dla zwierząt. Tym razem jednak nie chodziło o wiedzę rolniczą, lecz o spojrzenie na znaną codzienność z nowej perspektywy – przez obiektyw kamery.

Tematem krótkiego filmu była scena z pozoru zwyczajna: owca rasy kameruńskiej i jej młode. Jagnię miało około trzech tygodni – już chodziło, trzymało się blisko matki i zaczynało interesować się trawą. Dla wielu uczestników było to poruszające przypomnienie, jak szybko zwierzęta stają się samodzielne i jak intensywnie uczą się świata od pierwszych dni życia. To naturalne porównanie do człowieka pojawiało się w rozmowach samo – bez ocen, bez wniosków, raczej z cichym zdziwieniem i szacunkiem.

Podczas nagrania pracowaliśmy świadomie ze światłem. Wybraliśmy poranek i wschód słońca, kadrując ujęcia tak, by złapać moment, w którym światło prowadzi wzrok, a nie dominuje obrazu. Dla seniorów było to nowe doświadczenie – „zabawa światłem”, jak sami to nazwali, ale oparta na cierpliwości, obserwacji i spokoju.

Pan Bogumił podzielił się po warsztatach refleksją, która została z nami na długo. Mówił, że zdawał sobie sprawę, iż filmy i zdjęcia tworzą specjaliści, ale dopiero udział w tych warsztatach uświadomił mu, jak wiele emocji niesie obraz, który powstaje z uważności. Wczesne wstawanie, wyjście na zieloną łąkę z grupą seniorów, wypuszczenie zwierząt i wspólna praca były dla niego dużą motywacją. Film – który on sam nazywa „rolką”, a jednocześnie „prawdziwym filmem” – stał się dla niego pamiątką, do której chce wracać. Jak sam powiedział: zaczyna lepiej rozumieć swoich wnuków i ich świat obrazów, telefonów i nagrań, bo zobaczył w tym sens, a nie tylko ekran.

Wspominał też, już przy herbacie i ciasteczkach, że pamięta czasy, gdy w okolicy stawiano pierwsze słupy z drutami i doprowadzano prąd do świetlicy. Dzisiejsza praca z kamerą i publikowanie treści w internecie to – w jego słowach – kolejny epokowy krok, który nie musi wykluczać starszych, jeśli odbywa się w spokojnym tempie i we wspólnocie.

Warsztaty zostały zrealizowane dzięki zaangażowaniu wolontariuszy programu Korpus Solidarności, działających przy Narodowy Instytut Wolności. Lokalnie działania koordynowało Wiejskie Centrum Wolontariatu, a sam Cyfrowy Klub Seniora korzysta ze sprzętu doposażonego dzięki wsparciu Ministerstwo Cyfryzacji (2022). Projekt realizowany jest na terenie Gminy Ziębice.

Artykuł i film zostały opublikowane na stronie czytelna.pl – przestrzeni stworzonej z inicjatywy samych seniorów. To miejsce celowo funkcjonuje obok mediów społecznościowych: spokojniejsze, prostsze, pozwalające publikować treści bez presji zasięgów i algorytmów, a jednocześnie łatwe do udostępnienia rodzinie i znajomym.

Dlaczego to w ogóle powstaje?
Bo technologia nie musi dzielić. Może łączyć pokolenia, wzmacniać poczucie sprawczości i dawać dumę z własnej historii. Dzięki wolontariuszom, otwartości seniorów i wspólnemu działaniu takie momenty – jak grudniowy poranek na zielonej łące – mogą zostać nie tylko zapamiętane, ale też opowiedziane dalej.